Monumentalna budowla to niezwykły kosmogram sprzed 3000 lat. Tu narodziły się elity Majów?

6 listopada 2025, 11:55

W 2017 roku w dżungli przy granicy Meksyku z Gwatemalą archeolodzy odkryli monumentalną platformę ziemną sprzed 3000 lat. Ma ona 1400 metrów długości, 400 metrów szerokości i do 15 metrów wysokości. Platforma była budowana w latach 1000–800 p.n.e., setki lat przed rozkwitem w regionie cywilizacji Majów. To najstarsza monumentalna budowla na obszarze Majów i największa prehiszpańska struktura w regionie. Szybko okazało się, że wielka platforma to tylko część krajobrazu archeologicznego okolicy. Teraz zaś archeolodzy donieśli, że stanowisko Aguada Fénix tworzy wielki kosmogram o wymiarach 9x7,5 kilometra, w którym architektura i miejsca symboliczne są przedstawieniem kosmicznego porządku czasu i przestrzeni.



Pingwin Adeli

Zmienna dieta pingwinów

11 lipca 2007, 15:34

Prowadzone przez 200 lat intensywne polowania na walenie i foki z Oceanu Południowego doprowadziły do zmiany diety pingwinów Adeli (Pygoscelis adeliae). Zaczęły się one żywić krylem zamiast rybami, dlatego naukowcy alarmują, że planowane zwiększone odłowy tych żyjątek mogłyby zagrozić sympatycznym nielotom.


Zadziwiająco różnorodne płetwale

9 marca 2012, 17:50

Największe zwierzęta, jakie kiedykolwiek żyły na Ziemi, płetwale błękitne, zostały niemal całkowicie wytrzebione przez człowieka. Przeprowadzone właśnie badania wykazały zadziwiająco dużą różnorodność genetyczną tych zwierząt, co pozwala mieć nadzieję, że gatunek przetrwa.


Dziurawa bramka

25 stycznia 2012, 06:50

Receptor cholesterolu w błonie komórkowej hepatocytów stanowi także bramę dla wirusów zapalenia wątroby typu C (HCV). Wcześniejsze badania pokazały, że cholesterol spełnia pewną rolę w zakażaniu wirusem HIV, stąd pomysł, że zaangażowany w utrzymanie równowagi cholesterolowej receptor NPC1L1 może brać udział w transportowaniu HCV do komórki.


Romantyczny dramat ze zwrotami akcji z dzikimi mątwami w rolach głównych

5 maja 2017, 10:23

Podczas nurkowania w Morzu Egejskim w 2011 r. biolodzy nagrali burzliwe spółkowanie mątw. Niczym w dramacie, były porwania, walki i próby odbicia.


Homoseksualizm naczelnych jest kształtowany przez czynniki środowiskowe i społeczne

13 stycznia 2026, 10:30

Homoseksualizm to zagadka dla nauki. Zachowania seksualne kierowane do własnej płci nie służą przedłużeniu gatunku, a jednak są bardzo rozpowszechnione w królestwie zwierząt. Odnotowano je u około 1500 gatunków, a jednym z pierwszych, którzy pozostawili nam informacje o zaobserwowaniu takich zachowań jest Arystoteles. Naukowcy z University College London przyjrzeli się danym dotyczącym naczelnych (z wyjątkiem ludzi) i stwierdzili, że zachowania homoseksualne wynikają u nich z czynników środowiskowych oraz społecznych.


Uczeni zasymulowali opuszczenie ciała

24 sierpnia 2007, 14:09

Uczonym udało się wywołać u zdrowych osób wrażenie przebywania poza ciałem. Do oszukania mózgu wykorzystali specjalne okulary, dzięki którym badany miał wrażenie, że otacza go wirtualna rzeczywistość.


Mózg automatycznie ożywia monotonną wypowiedź

26 marca 2012, 14:43

Kiedy słuchamy nudnej, pozbawionej wyraźniejszych akcentów opowieści, mózg uruchamia proces, który przeciwdziała zasypianiu. Pojawia się wewnętrzny głos, przerabiający czyjąś bezbarwną artykulację.


Mumie fok ujawniają tajemnice antarktycznych mikroorganizmów

7 lutego 2012, 18:50

Badania zmumufikowanych szczątków fok ujawniły, że zmiany wśród mikroorganizmów żyjących na Antarktydzie przebiegają znacznie szybciej, niż dotychczas sądzono. To wskazuje, że mikroorganizmy znacznie szybciej będą odpowiadały na zmiany temperatury czy wilgotności niż przypuszczali uczeni.


Kawa chroni przed rakiem wątrobowokomórkowym

29 maja 2017, 13:12

Picie kawy chroni przed rakiem wątrobowokomórkowym (ang. hepatocellular cancer, HCC).


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk